• Cerca general
  • Cerca per camps
  • Cerca per matèries

 

 

 

 

 

Id MCEM: 195

Ciutat Barcelona

Biblioteca / Arxiu:  Biblioteca de Catalunya

Signatura: Ms. 1565

Signatures antigues: 

Data: XVII-XVIII

Llengua:  Castellā, catalā

Suport: Paper

Mides: 215 x 155 mm

Folis: 3 + f. 1-56 en llapis (antiga: p. 1-144) + 2

Copista: Diverses mans

Enquadernació:  Tela i pergamí al llom

Llom: "Recull de poesies. S. XVII"

Procedència:  Comprat per la BC a la llibreria Porter (1946)

Estat de conservació:  Llacunes

Ornamentació: A tota pàgina i a dues columnes

Matèries: Poesia

Autor:  B.A. de Boixadors i Sureda, comte de Peralada (1702-1755). F.V. Garcia (1578/1579-1623). Antoni Maçaners (m. 1634). Cristòfor de Potau i d'Oller, comte de Vallcabra (?) (1647-1706) et al.

Títol:  [Poesies]

Contingut

F. 1 [Rúbrica mecanografiada]. "Recull de poesies castellanes i algunes de catalanes. S. XVII".
[1] F. 1 (p. 1): "Inscripción a los ingenios que supieren lo que es amor. Soneto 1". Inc.: "A vosotros, ingenios generosos".
[2] F. 1-1v (p. 1-2): "Soneto 2". Inc.: "Ninguno que de amor no aya sabido".
[3] F. 1v (p. 2): "A los que leyeren este libro enamorados o lo uvieren estado. Soneto 3". Inc.: "Quando quiso mi dicha que tubiese".
[4] F. 1v-2 (p. 2-3): "Ofreciendo enamorar a todos los que leyeren estas musas. Soneto 4". Inc.: "Yo cantaré de amor tan dulcemente".
[5] F. 2 (p. 3): "Busca lástima en los que leyeren, no aplauso. Soneto 5". Inc.: "Elisa, cuyo nombre hará famoso".
[6] F. 2-2v (p. 3-4): "Amante despechado en las sinrazones de la fortuna. Soneto 6". Inc.: "Quando me paro a contemplar mi estado".
[7] F. 2v (p. 4): "Enviando a una dama querida los papeles de otra olvidada, al pedirlos con grande instancia. Soneto 7". Inc.: "Elisa, estos papeles que ya fueron".
[8] F. 2v (p. 4): "Amante que, por parecer más fino, no quiere morir de puro sufrido. Soneto 8". Inc.: "¿Cómo será dichoso aquel que vive".
[9] F. 3 (p. 5): "Duélese de que amor, siendo acción propia, el fabor dependa de causa agena. Soneto 9". Inc.: "O, alegre estado el que alcanzé primero".
[10] F. 3 (p. 5): "No tiene por vida el tiempo que pasa sin ver a la que ama. Soneto 10". Inc.: "El tiempo, Elissa mía, que me es dado".
[11] F. 3v (p. 6): "Pide veneración y aplauso para la que ama. Soneto 11". Inc.: "Valles, sierras y montes, bosques, prados".
[12] F. 3v (p. 6): "Celebrando haber visto los ojos lo que adora el alma. Soneto 12". Inc.: "Elisa, quando os vi, tan remontado".
[13] F. 4 (p. 7): "Pide fabor al amor para lograr un nuevo cuydado. Soneto 13". Inc.: "Dulce amor mío ahora comenzado".
[14] F. 4 (p. 7): "Amante cercado de varios efectos por la causa amorosa. Soneto 14". Inc.: "En la quexa descansa mi tormento".
[15] F. 4v (p. 8): "Amante con igual despecho y sufrimiento en los pesares que padece. Soneto 15". Inc.: "Venga la muerte ya, que es menos daño".
[16] F. 4v (p. 8): "Convaleciendo de un cuydado en los méritos grandes de otro sujeto. Soneto 16". Inc.: "Nueva luz vi en tus ojos, tan serena".
[17] F. 5 (p. 9): "Amante que vio a su dama desmayada. Soneto 17". Inc.: "Como al morir del sol yaze la rosa".
[18] F. 5 (p. 9): "Reconoce que escrive inspirado del sujeto que ama. Soneto 18". Inc.: "O, gloria celestial de mi sentido".
[19] F. 5v (p. 10): "Desconfía de obligar muriendo a quien no pudo vencer amando. Soneto 19". Inc.: "Pues aquella tirana que más bella".
[20] F. 5v (p. 10): "Amante que olvida la quexa a vista de la que ama. Soneto 20". Inc.: "Quando a solas estoy con mi fatiga".
[21] F. 6 (p. 11): "A la perfección de la boca de una dama entendida. Soneto 21". Inc.: "Clavel que entre dos ojas carmesíes".
[22] F. 6 (p. 11): "A la constancia con que padece los desdenes. Soneto 22". Inc.: "Vivo al desdén, qual vive ya constante".
[23] F. 6v (p. 12): "Juzga por impusible dexar de amar, aunque lo estorve la crueldad. Soneto 23". Inc.: "Bien podéys vos, Elisa, añadir fuego".
[24] F. 6v (p. 12): "Halla menos capaz de remedio su pena que Apollo y Daphne convertida en laurel. Soneto 24". Inc.: "Sol, que a ese cielo tantas bueltas diste".
[25] F. 7 (p. 13): "A una dama que no le escrivía, escarmentada de que le había dado los papeles de otra. Soneto 25". Inc.: "Elisa, no escrivís, desconfiada".
[26] F. 7 (p. 13): "Da por bien empleado haber nacido por el sujeto que ama. Soneto 26". Inc.: "Tan despechado con amor me veo".
[27] F. 7v (p. 14): "No acierta a valerse del desengaño, conoçiéndole. Soneto 27". Inc.: "Yo canté ya y ahora estoy llorando".
[28] F. 7v (p. 14): "No acaba de morir porque luchan en él dos sujetos contrarios. Soneto 28". Inc.: "El fuego que en mi pecho tierno crío".
[29] F. 8 (p. 15): "Amante a quien dio su dama una lámina donde estuvo retratado otro galán a quien borró ella misma. Soneto 29". Inc.: "En esta dura lámina copiado".
[30] F. 8 (p. 15): "Quexas de tres contrarios del alvedrío. Soneto 30". Inc.: "Mi fortuna, mi error, mi amor ardiente".
[31] F. 8v (p. 16): "Efectos contrarios juntos en una sola causa. Soneto 31". Inc.: "Yo soy aquel que a un tiempo lloro y río".
[32] F. 8v (p. 16): "A un bien que andava para acabarse. Soneto 32". Inc.: "Ojos, llorad un bien casi perdido".
[33] F. 9 (p. 17): "Amante que, cansado de los desdenes, quiere cesar en los sentimientos. Soneto 33". Inc.: "Cese ya el pensamiento, que es locura".
[34] F. 9 (p. 17): "Escriviendo a un álamo el nombre de su dama ausente. Soneto 34". Inc.: "Este tronco de Alcides papel sea".
[35] F. 9v (p. 18): "Quemando el retrato de una dama olvidada en presencia de otra querida. Soneto 35". Inc.: "Esta copia fiel de una hermosura".
[36] F. 9v (p. 18): "A un bien que se perdió antes de lograrse. Soneto 36". Inc.: "Sólo para dolor, entre neutrales".
[37] F. 10 (p. 19): "A unos jazmines que dio un amante a una dama. Soneto 37". Inc.: "Elisa, estos jazmines que as fiado".
[38] F. 10 (p. 19): "Amante que, contento con el mal, no le dexa allí quieto el bien. Soneto 38". Inc.: "Con fatigarme el mal no se contenta".
[39] F. 10v (p. 20): "A una desdicha repetida siempre. Soneto 39". Inc.: "Vivo tan dentro de la misma pena".
[40] F. 10v (p. 20): "Amante que sacrificava su llanto a su dama. Soneto 40". Inc.: "Estas lágrimas oy que triste lloro".
[41] F. 11 (p. 21): "Amante a quien le mandó su dama no la quisiese. Soneto 41". Inc.: "Mándasme, Elisa, ya, que no te quiera".
[42] F. 11 (p. 21): "A la seña que esperava un amante para entrar a ver su dama. Soneto 42". Inc.: "No tan atento el amador de Abido".
[43] F. 11v (p. 22): "A una rosa fresca en el invierno. Soneto 43". Inc.: "Aun entre las desórdenes del yelo".
[44] F. 11v (p. 22): "A una dama que se ocultava mucho tiempo y se dexava ver quando su amante estava descuydado. Soneto 44". Inc.: "Muchas veces el alma va a buscaros".
[45] F. 12 (p. 23): "A la entereza con que vio una dama ronper el retrato de su amante, bolviéndosele con pretexto de confesarse después de muchos días de estrecha correspondencia. Soneto 45". Inc.: "A destroçar las almas llamó muda".
[46] F. 12 (p. 23): "A un curioso que quiso saber de un galán la dama que festejava. Soneto 46". Inc.: "Amo tan altamente que imagino".
[47] F. 12v (p. 24): "Amante ausente ofreciendo eterna constancia. Soneto 47". Inc.: "Allá camines, dulce pensamiento".
[48] F. 12v (p. 24): "Enviando su retrato a una dama. Soneto 48". Inc.: "Aquesta viva copia, este traslado".
[49] F. 13 (p. 25): "Quexándose de la fortuna un amante de que no le perdonó por humilde. Soneto 49". Inc.: "¿Qué le dexas, Fortuna, a un poderoso".
[50] F. 13 (p. 25): "Amante que, melancólico, no quiso ver unas fiestas. Soneto 50". Inc.: "No quiero dever nada a la alegría".
[51] F. 13v (p. 26): "Amante desdeñado y firme. Soneto 51". Inc.: "No es mío mi corazón, que ya os le é dado".
[52] F. 13v (p. 26): "Amante faborecido aussente de su dama. Soneto 52". Inc.: "¿Quándo podréys gozar, mis ojos tristes".
[53] F. 14-14v (p. 25 [sic]-26): "A una sangría. Décimas 15". Inc.: "A un divino entendimiento".
[54] F. 14v-15v (p. 26-28): "Amante desconfiado de mejorar su suerte. Décimas 16". Inc.: "Ya, Fortuna, no ay dolor".
[55] F. 15v (p. 28): "Amante enamorado ofreciendo constancia. Décimas 17". Inc.: "Carácter al alma imprime" [àpode].
[56] F. 16-17 (p. 45-47) [Final del romanç 5 (acèfal)]. Inc.: "[...] Para estrago de las almas".
[57] F. 17-17v (p. 47-48): "A un galán que fue faborecido con miedos de verse dejado. Romanze 6". Inc.: "Al paso que tuve dicha".
[58] F. 18 (p. 119): "Amante que se ausentó de su dama por una desgracia. Soneto 93". Inc.: "Quando quiso el amor que yo gosase".
[59] F. 18 (p. 119): "A una dama muy apacible y de buena intención que tenía un corrimiento al pecho. Soneto 94". Inc.: "Ya que de el mal no puede la violencia".
[60] F. 18v (p. 120): "Amante en ocasión que le colgó una niña, hija de la dama que festejava, víspera de su santo y enbiándole una banda. Soneto 95". Inc.: "Quando yo de tu madre estoy colgado".
[61] F. 18v (p. 120): "A una ventana donde vino desde muy lejos a ver una dama a su amante. Soneto 96". Inc.: "Aquel el sitio fue donde algún día".
[62] F. 19-19v (p. 73-74) [Final del romanç 16 (acèfal)]. Inc.: "[...] Publiquen el sentimiento".
[63] F. 19v-20 (p. 74-75): "Estando indispuesta una dama. Romanze 17". Inc.: "Elisa, la que en el valle".
[64] F. 20-21v (p. 75-78): "Alavando la belleza de una dama. Romanze 18". Inc.: "Yo vi, pastores de el valle".
[65] F. 25 (p. 121): "Amante que quemó los papeles de una dama ingrata. Soneto 97". Inc.: "Aquestas que de Elisa o falsedades".
[66] F. 25 (p. 121): "Amante que escapó del mar de amor al puerto del desengaño. Soneto 98". Inc.: "Yo, que del mar en el teatro fiero".
[67] F. 25v (p. 122): "Amante que se quexa firme y olvidado. Soneto 99". Inc.: "Qué desastrado fin tuvo amor tanto".
[68] F. 25v (p. 122): "A un galán que con desdén fingido quería disimular su amor. Soneto 100". Inc.: "En vano se allará tu loco intento".
[69] F. 26 (p. 123): "Haze ostentación de la gloria que da el amor. Soneto 101". Inc.: "Preso me tiene amor en redes de oro".
[70] F. 26 (p. 123): "A un amante aborrecido y olvidado contento de su suerte. Soneto 102". Inc.: "Aborrecido vivo y olvidado".
[71] F. 26v (p. 124): "A un amor sin esperanza. Soneto 103". Inc.: "Viva desesperado el pensamiento".
[72] F. 26v (p. 124): "A una esperanza burlada. Soneto 104". Inc.: "Quando rendido pretendí vitoria".
[73] F. 27 (p. 125): "Un firme desdeñado a la fábula de Isis y Anaxarte. Soneto 105". Inc.: "Ofreçe al lazo la penosa vida".
[74] F. 27 (p. 125): "Peynándose una dama, dexó el peyne en los cavellos. Soneto 106". Inc.: "Crespo y undoso, tu gentil cavello".
[75] F. 27v (p. 126): "A una sangría. Soneto 107". Inc.: "Mientras que de la vida te divierte".
[76] F. 27v (p. 126): "Un amor saca otro. Soneto 108". Inc.: "Enfermo de un celoso desengaño".
[77] F. 28 (p. 127): "A un amor declarado y no admitido. Soneto 109". Inc.: "Manifestarse el amoroso intento".
[78] F. 28 (p. 127): "A una dama que, allando en la faltriquera de su galán un retrato, y después de haber echo muchas diligencias para verle, alló que era de un su amigo. Soneto 110". Inc.: "Arde enojada Elisa, arde celosa".
[79] F. 28v (p. 128): "Amante que se ubo de retirar por una desgracia, estando ya muy faborecido. Soneto 111". Inc.: "Este retiro, Elisa, que impedida".
[80] F. 28v (p. 128): "Un amante a quien escrivió su dama que su marido la había querido matar y solicitava la muerte de el galán. Soneto 112". Inc.: "El açero fatal procura en bano".
[81] F. 29 (p. 129): "A una ausencia. Liras 1". Inc.: "En tan amarga suerte".
[82] F. 29v (p. 130): "Al mesmo asumpto, estando su dama enojada. Liras 2". Inc.: "De tan mudo silencio mentirosa esperanza".
[83] F. 29v-31 (p. 130-133): "Al mismo asumpto. Liras 3". Inc.: "Cantando a la frescura".
[84] F. 31-31v (p. 133-134): "Amante ausente de su dama. Liras 4". Inc.: "Corona de rubíes".
[85] F. 31v-32 (p. 134-135): "Al mismo asumpto. Liras 5". Inc.: "Tú, que saber pretendes".
[86] F. 32-32v (p. 135-136): "Al mismo asumto, con çelos. Liras 6". Inc.: "Ausente de mi gloria".
[87] F. 32v-34 (p. 136-139): "Al mismo asumpto. Liras 7". Inc.: "En estas soledades".
[88] F. 34-34v (p. 139-140): "Pintando una dama desnuda. Liras 8". Inc.: "O tú, de esculto mármol, no de humano".
[89] F. 34v-36 (p. 140-143): "Pintando una dama de ojos verdes y cabello castaño. Liras 9". Inc.: "Elisa o Citerea".
[90] F. 36-36v (p. 143-144): "Dase qüenta a un amigo cómo una dama celosa se cortó los cabellos y los arrojó a los pies de su galán. Liras 10". Inc.: "Poco o nada le ofende la fortuna" [àpode].
[91] F. 37 [Francesc Vicent Garcia (falsa atribució). "Ab tes gràcies infinites" (fragment)]. Inc.: "[...] miras altri y és notòria".
[92] F. 37-37v [Francesc Vicent Garcia (falsa atribució)]. "Romans a una flaca". Inc.: "Puis del cel de vostra gràcia".
[93] F. 37v + 43 [Francesc Vicent Garcia (àpode)]. "Cansó a una dona casada ab un home xich". Inc.: "Tots en comú·ns alegram".
[94] F. 38 [Francesc Vicent Garcia. "Un cervo Cèsar tenia" (acèfal)]. Inc.: "[...] entre vós y aqueix vellaco".
[95] F. 38 [Cervera; Francesc Vicent Garcia (falsa atribució)]. "Al galanteo de la senyora Anna Bellafilla y don Joseph de Pinós. Dècimas". Inc.: "Aconsolau-vos, Agneta".
[96] F. 38 [Francesc Vicent Garcia (falsa atribució)]. "Dècima". Inc.: "Valga'm Déu, quin disbarat".
[97] F. 38-38v [Francesc Vicent Garcia (atribució dubtosa)]. "Sonet". Inc.: "Una dona de aquesta compustura".
[98] F. 38v [Francesc Vicent Garcia (atribució dubtosa)]. "A un amic manteuhista de la professió poètica. Sonet". Inc.: "Tirsi, axí de l'un a l'altre pol".
[99] F. 39 [Antoni Maçaners; Francesc Vicent Garcia (falsa atribució)]. "A uns amors. Quintillas". Inc.: "Si una vida de pesar".
100] F. 39-39v [Antoni Maçaners; Francesc Vicent Garcia (falsa atribució)]. "Lo mateix rector. Sonet". Inc.: "Ingeni soberà, traça divina".
[101] F. 39v-40 [Francesc Vicent Garcia]. "A una senyora nomenada Hiacinta. Redondillas". Inc.: "Ja amor contra mi·s provoca".
[102] F. 40 [Francesc Vicent Garcia]. "A la entrada de don Juan de Moncada, arcabisbe de Tarragona, que no volia lo recebicen los jurats ab la porra alçada. Sonet y diàlogo". Inc.: "Monsenyor illustríssimo ha mandado" [bilingüe català-castellà].
[103] F. 40-40v [Francesc Vicent Garcia (falsa atribució)]. "A una mosa que un galant la fornicava. Sonet". Inc.: "Mira lo que fa, que·l posa massa baix".
[104] F. 40v-41 [Francesc Vicent Garcia]. "Al desdeny de una [sen]yora donzella nomenada Coloma. Redondillas". Inc.: "Si sou Coloma, senyora".
[105] F. 41 [Francesc Vicent Garcia. Fragment de la Comèdia de santa Bàrbara]. "A un discret amant poc[h a]nemorat. [Ratllat Sonet] C[anç]ó". Inc.: "Ja temps seria, am[or, que en] ta audiència".
[106] F. 41v [Francesc Vicent Garcia (àpode)]. Inc.: "Monju[ï]ch, cap de orivell".
[107] F. 42 [R. Cordelles. "Musa, què pretens de mi" (acèfal)]. Inc.: "[...] y que tinch la flor lliri".
[108] F. 42-42v + 44-44v [Francesc Vicent Garcia (àpode)]. "Tircis a Philisicant". Inc.: "Ja de la casa encantada".
[109] F. 43 [Francesc Vicent Garcia (falsa atribució)]. "Liras". Inc.: "Callada nit, que miras".
[110] F. 43 [Francesc Vicent Garcia]. "Soneto". Inc.: "Desitjós una nit de calar brotxa".
[111] F. 43-43v [Francesc Vicent Garcia]. "Altre soneto". Inc.: "De l'arca haont se embarcà naturaleza".
[112] F. 43v [Francesc Vicent Garcia]. "A una dona xica y hermosa. Soneto". Inc.: "Petita és, jo u confés, la tacanyona".
[113] F. 45 [Bernat Antoni de Boixadors i Sureda]. "Quál es mayor passión: el ver sin esperar o el esperar y no ver. De el conde de Paralada. Décimas". Inc.: "Quál es dolor más cruento".
[114] F. 45v: "En qué mostró más humildad Christo: al nacer o al labar los pies a sus dicípulos. Por tu hermano, don Francisco Granollachs. Soneto". Inc.: "Que Jesús a su esclavo el pie lavara". Nota final: "Per ser tart, no puch enviar-te'n més. De aquesta manera n'i ha unas 25, totas de bo a millor".
[115] F. 46-46v: "De las quatro esses que componen perfeto al amor, como son solo, sabio, solícito y secreto: quál de ellas tiene más parte en la perfesió[n]. En cinco estancias de cansión real. Por don Christóval de Potau". Inc.: "Supremos atributos".
[116] F. 46v-47: "Enfermó un amante de la calentura de un desdén, con el crecimiento de el desengany[o] se abrasa, en los incendios de su amor pide agua a sus ojos. De el doctor Francisco Soler". Inc.: "Ojos de un ayrado".
[117] F. 47v: "Quál fue mayor valor: el de Lucrecia, que se mató con un punyal, o el de Porcia con las asquas, por las causas e instrumentos de su muerte. Es assumpto de la Academia. Por Joseph Valls. Soneto". Inc.: "Muere Lucrecia de el punyal sangriento".
[118] F. 49: "Respuesta de un alicantino con los mismos consonantes". Inc.: "A la voz del metal no despertaste" [resposta a 119].
[119] F. 50: "Soneto de Valencia a Alicante". Inc.: "Al estruendo de bombas despertaste".
[120] F. 51v [Francesc Vicent Garcia (falsa atribució)]. "Soneto". Inc.: "Quatro barcos, un muelle, una marina".
[121] F. 52 [Francesc Vicent Garcia (falsa atribució)]. "Soneto y respuesta". Inc.: "Adonde alumbra el sol y sin neblilla".
[122] F. 53-54 [Francesc Vicent Garcia (falsa atribució)]. Inc.: "Fra Josep Valls de Oliana".
[123] F. 55-56 [Francesc Vicent Garcia (falsa atribució)]. Inc.: "Per si acàs no entenias".

Observacions: 

Recull factici de quaderns format en una època indeterminada. Mans: f. 1-36v (sonets, romanços i lires en castellà, alguns dedicats a Elisa, a la manera de Garcilaso, s. XVII); f. 37-44v (Garcia i poesia vallfogonesca, s. XVII); f. 45-47v (poesia acadèmica; Rossich inclou el ms. entre els que demostren una certa activitat acadèmica entre els Desconfiats i la dita "sense Nom", s. XVIII); f. 49-50 (context valencià; final del XVII); f. 51v-56 (fulls esparsos amb peces que han estat atribuïdes a Garcia, XVII-XVIII).

[6]: variació sobre el sonet de Garcilaso d'incipit idèntic, versionat, entre d'altres, per Lope de Vega (1969: I, 316). No és citat al treball que Glaser 1957 va dedicar a la fortuna del poema.

[51]: al ms. 4141 de la BNE hi ha un sonet que comença "No es mío mi corazón, pues que os le he dado", copiat entre obres dels germans Argensola (Catálogo de manuscritos con poesía 1998: III, 2000); al ms. 4140 s'atribueix a Lerma (íd.: III, 1990). [52]: sonets amb el mateix incipit a BNE, ms. 3778 -atribuït a Gregorio Silvestre-, 3806, 3915, 4117, 4140 -posat a nom d'íñigo de Corcuera- (íd.: II, 730, 850, 1117; III, 1840, 1990).

[MTS]

Bibliografia: 

ED.: [91-94, 96-112, 120-123] Veg. MCEM 182. [103, 110] Poesia eròtica 1989. // DESCR.: Anuario BC 1946: 38. Guía 1959: 110. Cincuenta años 1968: 162. Repertori 1620-1714: I, 294-302. // EST.: Rubió i Balaguer 1984-1986: III, 198, 258. Rossich 2002: 218. [95] Mestres 1868: 400. [99, 100] Sobre Maçaners veg. MCEM 182. [107] Sobre Cordelles veg. MCEM 182. [113-117] Campabadal 2004: 825, 844, 845, 851, 861.

 

 

 


 

Institut d'Estudis Catalans. Carrer del Carme, 47; 08001 Barcelona.
Telèfon +34 932 701 620. Fax +34 932 701 180. informacio@iec.cat - Informació legal